Creative Commons Nieuws:

Ideas-by-numbers aflevering 2

Het project ‘Ideas-by-numbers’ is bedacht door de ondernemer (o.a. iPing en Geluidsnet) en kunstenaar René Post (38) als een manier om enerzijds nieuwe denkbeelden over innovatie in het open-source tijdperk voor het voetlicht te brengen, anderzijds als een platform waar concepten die vrij te gebruiken zijn onder een Creative Commons-licentie worden gepresenteerd. Een doe-het-zelf gids voor innovatie in het open-source tijdperk.

De afgelopen tien jaar is er op het gebied van telefonie veel veranderd. Waar we vroeger belden naar vaste nummers en krakende antwoordapparaten, bellen we nu voornamelijk naar mobiele nummers en maken we gebruik van gecentraliseerde voicemail-systemen. Een aantal ‘problemen’ is niet opgelost in het mobiele tijdperk, zoals de hoge rekeningen voor bellen en gebeld worden in het buitenland en het feit dat je op voorhand niet weet op welk moment (en waar) je een persoon het beste kunt bellen. In dezelfde periode heeft het gebruik van e-mail een enorme vlucht genomen: er zijn veel meer mensen van wie ik het alleen het e-mailadres heb en geen telefoonnummer. Daarbij ben ik telefoonnummers vaak kwijt (ligt aan mij, geef ik toe), terwijl ik mailadressen kan zoeken in mijn mailprogramma. Door het beste van Internet te combineren met het beste van vaste, mobiele en VoIP-telefonie, doemt er in de verte een nieuwe service op …

Begin jaren negentig bedacht ik hoe vreemd het eigenlijk is dat je belt naar een plaats omdat je een persoon wilt spreken, en je denkt of hoopt dat die persoon op dat moment ook op die plaats aanwezig is.

Dit probleem lijkt door de sterke opkomst van de mobiele telefoon opgelost, want de plaatsgebondendheid van telefoonnummers is hierdoor sterk verminderd. Het lijkt wel of er een nieuwe ‘stad’ is gekomen: naast 010 voor Rotterdam of 030 voor Utrecht hebben we nu ook 06 voor ‘overal’, zowel binnen als buiten Nederland. Het plaats-persoon probleem lijkt hiermee voorgoed van tafel, maar denk even verder.

Vrijwel alle mensen die ik ken hebben een mobiele telefoon, maar ze lijken niet veel bereikbaarder geworden: minimaal 70% van mijn telefoontjes naar een mobiele telefoon eindigt in het al dan niet inspreken van een voicemail: ‘hallo ik ben er even niet, maar ..’. Natuurlijk is die persoon er vaak wel (telefoon zit in een zak ofzo) maar blijkbaar ontneemt (de bereikbaarheid van) een mobiele telefoon iemand ook deels de controle, want (net als in het begin van dit stukje) soms ben of wil je gewoon niet bereikbaar zijn.

Een van de minder in het oog lopende succesfactoren van de mobiele telefoon is de feature dat je telefoonnummers aan namen kunt koppelen. Die nummers hoeven vervolgens niet meer iedere keer ingetypt te worden als je iemand wilt bellen. Dit heeft er toe geleid dat ik vrijwel alle nummers vergeten ben, terwijl ik voordien de meeste nummers van familie en vrienden uit mijn hoofd wist. En op een enkele uitzondering na lijk ik ook geen mobiele nummers te kunnen onthouden. Het is te random vaak die acht cijfers.

Een ander probleem dat is gebleven in het mobiele tijdperk, is het bellen en gebeld worden in het buitenland. Zonder een extreme beller te zijn, is het niet vreemd als ik voor een week bereikbaar zijn in het buitenland honderd euro betaal. Als je op je hotelkamer in Hongkong zit, durf je nauwelijks op te pakken, terwijl je naast een vast toestel zit waar die persoon het nummer alleen niet van heeft. Omdat je over een paar dagen daar weer weg bent, heeft het ook weinig zin om dat nummer te gaan verspreiden.

Om de onvolkomenheden van de huidige telecomfaciliteiten nog eens op een rijtje te zetten: (a) nummers zijn vaak niet te onthouden, (b) ik weet niet of iemand wel gebeld wil worden en waar en wanneer dan wel (c) alternatieve, betere nummers zijn wellicht voorhanden maar mij niet bekend.

Het eerste probleem bestond ook op het vroege Internet: netwerken functioneren op nummer-niveau, dat wil zeggen dat servers datapakketen van ip-adres naar ip-adres sturen, waarbij een huidig adres bestaat uit vier getallen in de reeks 0-255, dus zoiets als 123.001.231.65. Nu kan geen hond dat natuurlijk onthouden, maar belangrijker is dat je niet per se naar dat adres wilt, maar naar een service die op dat moment misschien op dat adres gehuisvest is, maar mogelijk ook ergens anders (denk bijvoorbeeld aan een website).

Om dat probleem op te lossen werd de nameserver bedacht: een soort telefoongids die bijhoudt dat www.creativecommons.nl draait op een server met ip-adres 195.169.149.196. Wat er gebeurt als u in een browser zoals IE of Firefox een website opgeeft die u zou willen bekijken, is dat de browser aan de nameserver van uw internetprovider het actuele ip-adres vraagt waar uw PC de website kan vinden. Pas na die stap kan uw computer contact gaan zoeken met de juiste website.

Behalve bij websites zijn ook de domeinnamen in e-mailadressen aan ip-adressen gekoppeld via zogenaamde mx-records. Dat geeft de gebruiker flexibiliteit om indien gewenst van hostingprovider te veranderen zonder dat je e-mailadres verandert. Hoe dat met u zit weet ik natuurlijk niet, maar in tegenstelling tot nummers kan ik e-mailadressen heel goed onthouden, omdat de opbouw zo voorspelbaar is: naam/voornaam, dan een @ gevolgd door een domein dat verwijst naar werk of hobby of provider, een punt, en dan een landenextensie, meestal ‘nl’ en een enkele keer iets van ‘fr’, ‘de’ of ‘com’.

Als je deze twee structuren (telecom en Internet) zo naast elkaar ziet, dan vraag je je af: is het mogelijk om de naam/nummerflexibiliteit en dynamiek van Internet te kopiëren naar de telecomstructuur zoals we die nu kennen, of wellicht zelfs de twee te integreren? Leidt dat tot een werkbaar, gebruiksvriendelijk alternatief voor de beller, en geeft het degene die gebeld wordt meer controle over wanneer hij of zij wel of niet waar gebeld wil worden?

Tja, ik had het voorgaande natuurlijk niet zo uitgebreid behandeld als het antwoord nee zou zijn. De laatste jaren heb ik nog niet de tijd gevonden om er wat mee te doen, en dus hoop ik uw hiermee uw fantasie, waarde lezer, te stimuleren!

Denk even met me mee: stel dat je een site op Internet creëert (werknaam name-dir), waar gebruikers gratis hun e-mailadres kunnen koppelen aan hun vaste en mobiele telefoonnummers, dit kunnen zowel tijdelijke als permanente nummers zijn. Tevens kunnen ip-telefoniegebruikers ook het ip-adres van hun computer of hun skype-naam opgeven. Behalve direct op de website kun je dat ook aangeven via een lichte client (programmaatje) op je computer of PDA.

We hebben nu dus een database waarin mailadressen aan telefoonnummers, ip-adressen en mogelijk ook tijdzones worden gekoppeld.

Het zou er bijvoorbeeld zo uit kunnen gaan zien:

e-mail: rene@iping.nl
tijdzone: GMT+1 Amsterdam, Brussel, Madrid
telefoonnummer1: (hier het nummer waar je op gebeld wilt worden)
periode: van 9:00 am tot 12:00 am local time
telefoonnummer2: (hier nog een nummer)
periode: van 12:00 am tot 17:00 pm local time
telefoonnummer3: (hier bijvoorbeeld een ip-adres van je computer thuis, een skype-naam of een VoIP-nummer)
periode: van 19:00 pm tot 22:00 pm local time

Nu kun je deze data gebruiken om gegevens te distribueren, dus iemand anders kan zo via Internet, via je e-mailadres, je telefoonnummers opvragen. Maar eigenlijk wil je dat niet, je wilt de dynamiek houden, anders wordt je weer vastgelegd op 1 telefoonnummer waar je dan wordt gebeld als het je niet uitkomt, of heb je ineens een hotel in Reykjavik aan de lijn waar je vriend inderdaad vorige maand logeerde. Analoog aan de verhouding tussen ip-adres en domeinnaam, wil je ook hier eigenlijk het telefoonnummer niet weten maar een bepaalde persoon te spreken krijgen! Dus, door name-dire veranderd een e-mailadres in je persoonlijke telefooncentrale!

Uitgaande van deze benadering weet je niet eens meer of je naar een mobiel nummer belt of vast, en welk nummer is veel minder relevant geworden. In feite is het de integratie van het steeds groeiende aantal mogelijkheden van bellen met het e-mailadres als ‘handler’. Zo creëer je de functionaliteit van een mobiele telefoon met het vaste net, en is het tevens niet meer nodig om nummers te onthouden (tenzij er nummers in het e-mailadres zitten ;-). Als laatste weet je zekerder dat je een ander niet ongelegen belt. Dit laatste punt kun je ook nog uitbouwen, door als name-dir geen nummer terug te geven als iemand er om vraagt, maar een melding: probeer het tussen 14:30 – 15:30 GMT+1.

Nog leuker wordt het als je dit soort programmaatjes behalve op je laptop of pc ook op je mobiele telefoon kunt gaan draaien. Dan kun je ook daar met e-mailadressen gaan werken, want via GPRS, UMTS, Edge etc is het mogelijk om heel kort met de name-dir server op Internet te communiceren voor het actuele nummer.

Misschien denkt u wel: dit is allemaal wel leuk, maar wie gaat dit allemaal betalen? Dit is wellicht een goed moment om even in te gaan op het feit waarom 99,x% van alle ideëen niet uitgevoerd wordt. In het geval van wapenfabrikanten is dat maar goed ook, maar er zijn natuurlijk ook allerlei constructieve ideën. Wat veel mensen doen als ze een idee voor een product of dienst krijgen is het volgende:

a) 5-10 seconden lang wordt er nagedacht of en hoe je (veel) geld kunt verdienen met het idee;
b) in de volgende minuut wordt een aantal obstakels gedetecteerd.

Als het antwoord op de eerste vraag niet gelijk helemaal duidelijk is, haakt vrijwel iedereen af, immers een idee realiseer je alleen als je er stinkend rijk mee wordt, toch? Waarom zou je het anders doen? Als dit het idee al niet om zeep helpt, komen de obstakels in beeld, en de moed zinkt je dan al snel in de schoenen.

Toegepast op het bovenstaande, is het duidelijk dat het ‘name-dir’ concept nog niet af is. Probleem is bijvoorbeeld het antwoord op de eerste vraag: wie betaalt die server dan, het ontwikkelen van de client, de hosting, de vormgeving, de website? Eerlijk gezegd weet ik dat ook niet. Toch lijkt het erop dat dit een groot gebruikerssucces zou kunnen worden, en het is vrijwel onmogelijk om iets te lanceren wat succesvol is vanuit gebruikersperspectief en waar je uiteindelijk geen geld mee gaat verdienen!

Misschien stimuleer je zo wel mobiele telefonie, en vind je op dat gebied een sponsor. De telecomaanbieder kan het nummer centraal op voor je zoeken, dat zou weinig moeite kosten en rechtvaardigt in de eerste minuut wellicht een hoger beltarief. Je kunt het tevens inzetten in closed-user groups zoals linked-in, waar professionals die elkaar niet rechtstreeks kennen, kunnen bellen over mogelijke samenwerking. Je kunt het in bedrijven gebruiken om efficiënter te werken, want als je ‘s morgens op je pc kunt aangeven wanneer je bereikbaar bent voor telefoontjes, scheelt dat iedereen een hoop gedoe. En dit kun je dagelijks simpel veranderen in een paar seconden, in plaats van het opnieuw inspreken van je voicemail: ‘vandaag ben ik tussen 2 en 3 bereikbaar op dit nummer’. Bedrijven zouden het ook kunnen gebruiken als alternatief voor servicenummers: je belt dan naar klantenservice@sony.nl, en welk nummer daar onder zit, wordt irrelevant. Ook internationaal kan dat leuke besparingen en meer flexibiliteit opleveren, een domain aanhouden voor het ontvangen van e-mail is veel goedkoper dan het fysiek aanhouden van telecomfaciliteiten. Verder wordt het verschijnsel nummer-compatibiliteit veel minder belangrijk, zolang je maar je nummer actueel houdt in de name-dir via client of website. Voor bedrijven wordt het bijhouden van interne telefoonboeken ook wel erg makkelijk, want de werknemer geeft zelf aan op welk telefoonnummer hij of zij bereikbaar is. Verder kun je zo ook je faxnummers invoeren, en ontvang je een fax naar je e-mailadres afhankelijk van wat je wilt als mail of als fax. Bovenstaande is wat zomaar bij me opkomt aan mogelijkheden. Duidelijk is dat er in aanleg voldoende synergie te ontdekken valt in de integratie van telecom- en internetfaciliteiten als je er eens goed voor gaat zitten.

Over de tweede vraag het volgende: ook voor het concept name-dir zijn allerlei obstakels te bedenken, zoals: wil ik eigenlijk wel dat iedereen die mijn e-mailadres heeft, mij ook kan bellen? Waar het mij om gaat, is dat je begint in het vertrouwen dat de moeilijkheden die je onderweg gaat tegenkomen ook wel weer kunt oplossen. Wat ik zelf vaak doe is even snel scannen voor onoplosbare problemen, en als ik die niet zie, dan ga ik ervan uit dat het allemaal wel goed komt. Natuurlijk zitten er bochten in iedere weg, maar je kunt toch sturen? Om het eindpunt te bereiken is het niet nodig om aan het begin van de tocht alle bochten in de weg te overzien. Sterker nog, indien je dat niet kunt dan wordt het pas echt interessant want de concurrentie is waarschijnlijk al afgehaakt, en je bevindt je vaak al snel in een onontgonnen niemandsland.

Volgende keer meer hierover en zorg dat ik snel gebeld kan worden op mijn e-mailadres, want ik heb mijn visitekaartje alvast aangepast!