Wczoraj Creative Commons upubliczniło wersje 4.0 licencji – po dwóch latach pracy i intensywnym procesie globalnych konsultacji. Jednym z głównych celów wprowadzenia kolejnej wersji licencji było dostosowanie ich do potrzeb rosnącego sektora publicznego (coraz częściej korzystających z licencji) oraz uwzględnienia specyfiki udostępniania danych. Od wersji 4.0 licencje posiadają też tylko jedną, międzynarodową wersję. Wszystkie poprzednie wersje licencji będą nadal obowiązywać.

Nowe licencje są już dostępne do wyboru w popularnym wybieraku licencyjnym, można też samodzielnie stosować licencje: wystarczy oznaczając utwór dodać do nazwy licencji “4.0″ i dać odnośnik do odpowiedniej licencji. Od chwili startu nowych licencji ich przystępne podsumowania są dostępne w języku polskim.

Najważniejsze zmiany wprowadzone wraz z wersją 4.0:

- licencje mają teraz jedną wersję międzynarodową (international – rysunek poniżej), ale są nadal dostępne w tłumaczeniach na języki tych krajów, w których działają oddziały Creative Commons. Jeśli chcesz skorzystać z wcześniejszych wersji licencji, dostosowanych do przepisów krajowych jurysdykcji, możesz nada to zrobić (linki wszystkich wersji będą zawsze działać, a wybierak pozwala na ich użycie za pomocą linku – punkt 2 na rysunku poniżej). Nowa międzynarodowa licencja jest jednak zgodna z polskim prawodawstwem;

- licencje  obecnie obejmują prawa sui generis (prawa szczególne) do baz danych, które istnieją w niektórych państwach (w tym w Polsce, na mocy ustawy o ochronie baz danych), a które nie były uwzględnione we wcześniejszych wersjach – to oznacza, że zrzeczenie się określonych praw z pomocą licencji dotyczy także baz danych;

- prostsze uznanie autorstwa: w wersji 4.0 wystarczy podawać informacje o autorze i licencji, nie jest wymagane podawanie tytułu utworu w informacji licencyjnej – jeśli równocześnie podajemy odnośnik do tego strony, na której wraz z utworem znajduje się jego opis. Podawanie tytułu jest nadal rekomendowane (we wcześniejszych wersjach był to obowiązek);

- możliwość nakazania przez licencjodawcę usunięcia informacji o jego autorstwie z określonych kopii utworu lub utworów zależnych – w przypadku, gdy nie chce być związany z określonym użyciem jego utworu. W wersjach 3.0 to uprawnienie dotyczyło jedynie utworów zależnych;

- 30 dni na usunięcie naruszeń licencji: od wersji 4.0 naruszenie licencji, tak jak wcześniej, oznacza automatyczne wygaśnięcie licencji względem licencjobiorcy, który ją naruszył. Licencja zostaje jednak przywrócona jeśli w ciągu 30 dni od ustalenia naruszenia zostanie ono naprawione;

Więcej o zmianach na międzynarodowej stronie Creative Commons oraz na stronie wiki licencji 4.0

1. W ramach rekonstrukcji rządu zmienią się osoby kierujące Ministerstwem Edukacji (Min. Krystynę Szumilas zastępuje Joanna Kluzik-Rostkowska) oraz Nauki i Szkolnictwa wyższego (odchodzącą prof. Barbarę Kudrycką zastąpi Prof. Lena Kolarska-Bobińska). Nowa minister edukacji już zadeklarowała w wywiadzie z Aleksandrą Pezdą, że będzie starać się o obniżanie kosztów podręczników po stronie rodziców, a nauczycieli zachęcać do autorskich programów. Mamy nadzieję, że to oznacza kontynuację wsparcia otwartych zasobów edukacyjnych.

2. W ubiegłym tygodniu podczas konferencji Right to Research w Berlinie swoją premierą miało narzędzie Open Access Button. To prosty dodatek to przeglądarki Firefox pozwalający na raportowanie użytkownikom za każdym razem gdy płatny lub ograniczony dostęp do artykułów naukowych lub danych naukowych utrudnił im lub uniemożliwił pracę naukową. Dodatek został stworzony przez studentów Davida Carroll’a i Joseph’aMcArthur’a.

3. Team Open to nowy projekt promocji otwartości w różnych dziedzinach życia, od kultury po naukę, opowiadający krótkie historie postaci zmieniających świat i oblicza dziedzin, którymi się zajmują.

4. Globalna inicjatywa otwartych danych (GODI) to kolejna próba wzmocnienia głosu potrzeb ruchu otwartych danych, GODI ma służyć jako repozytorium informacji i dowodów dotyczących praktyk i polityki otwartych danych na świecie.

5. Twórca jednej z najważniejszych i pierwszych platform MOOC (Massive open online courses) Sebastian Thrun wg. materiału w FastCompany sugeruje, że firma co raz bardziej odchodzi od próby naprawienia szkolnictwa wyższego na rzecz spełniania potrzeb korporacji co do szybkiego szkolenia kompetencji pracowników. (more…)

Zapraszamy na przygotowywany we współpracy z Biblioteką Uniwersytecką w Toruniu wykład online dotyczący otwartych zasobów i licencji Creative Commons, który odbędzie się w środę 27 listopada o godzinie 15:00 i poprowadzi go dr Alek Tarkowski.

Program wykładu obejmie:

• podstawy prawa autorskiego,
• praktyczne zastosowanie licencji Creative Commons,
• otwartość zasobów edukacyjnych i kultury.

Prosimy o zgłaszanie się na wykład poprzez wypełnienie formularza. Osoby, które się zarejestrują, otrzymają wiadomość z linkiem do strony, na której będzie odbywał się wykład. Ilość miejsc na webinarium jest ograniczona. Relacja z wykładu zostanie umieszczona na naszej stronie internetowej.

Dr Alek Tarkowski – Dyrektor Centrum Cyfrowego projektu: Polska, kieruje projektami dotyczącymi reformy prawa i polityk publicznych (policy), współzałożyciel i koordynator projektu Creative Commons Polska.

Projekt finansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Edukacja Kulturalna.

1. Wieczorne Polaków rozmowy: o odpowiedzialnym biznesie, otwartych zasobach edukacyjnych… 13 listopada gośćmi Roberta Łuchniaka w Radiu dla Ciebie byli m.in. byli: Mirella Panek-Owsiańska, prezeska Forum Odpowiedzialnego Biznesu (które wydaje wiele ze swoich publikacji na wolnych licencjach) oraz Krzysztof Wojewodzic, kierownik wydziału otwartych zasobów edukacyjnych Ośrodka Rozwoju Edukacji, który mówił o otwartych zasobach edukacyjnych tworzonych w ramach programyu Cyfrowa Szkoła. Jak widać te tematy świetnie się ze sobą łączą nie tylko według nas.

2. Grupa organizacji: Centrum Cyfrowe, EDRi, Fundacja Nowoczesna Polska, Kennisland i La Quadrature du Net publikowała “swoje stanowisko na temat porażki programu Licenses for Europe” zapoczątkowanego rok temu jako próba reformy prawa autorskiego w Europie.

3. O odpowiedzi na zakończony proces, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej i komisarz europejski ds. agendy cyfrowej Neelie Kroes zapowiada jednak, że to nie koniec starań Komisji aby uczynić prawo autorskie narzędziem wspierania a nie ograniczania kultury i rozwoju.

4. Podręcznik w jeden weekend? To nie pierwszy tego rodzaju sprint autorów, tym razem na Uniwersytecie w Otago (Nowa Zelandia) pod wodzą Dr Erikai Pearson powstał podręcznik “Wstęp do mediów i komunikacji masowej”. Poprzednie podobne wydarzenie miało miejsce w Helsinkach, gdzie w ubiegłym roku powstał podręcznik do matematyki. W pisaniu podręcznika w Otago brali udział wspólnie akademicy z Nowej Zelandii i Australii, oba kraja zmagają się z problemem importu niezwykle kosztownych podręczników akademickich z USA.

5. Tymczasem w USA dwójka senatorów złożyła propozycję nowej ustawy, która miałaby rozwiązać problem zbyt drogich kosztów podręczników (w USA jednych z najwyższych na świecie) w i tak już bardzo drogim systemie edukacji. Affordable College Textbook Act miałby wprowadzać program grantowy na tworzenie otwartych (na licencji CC BY) podręczników przez uczelnie, ale również regulowałby sposób sprzedaży podręczników np. ograniczając możliwości łączenia ich w drogie zestawy zamiast oferowania indywidualnych pozycji. (more…)

1. Francuska ministra kultury i komunikacji Aurélie Filippetti uruchomiła w ubiegłym tygodniu szereg inicjatyw mających na celu promowanie otwartości w sektorach kreatywnym i kultury we Francji. Wśród inicjatyw (zorganizowanych we współpracy z francuskim Creative Commons oraz Open Knowledge Foundation) są działania na rzecz domeny publicznej, promocji otwartych licencji (m.in. wspólne kursy i szkolenia w 2014) oraz otwieranie danych sektora kultury. Pełna informacja (w języku francuskim) dostępna tutaj.

2.  Instytutu Technologii Informacyjnych w Edukacji UNESCO opublikowało raport o otwartych zasobach edukacyjnych w Polsce, o zagrożeniach oraz i ich potencjalnych możliwościach rozwoju.

3. Wikimedia Polska zaprasza na uroczyste zakończenie konkursu Wiki Lubi Zabytki 2013, 16 listopada zaprasza do lokalu Państwomiasto (Andersa 29, Warszawa) od godz. 18:00.

4. Wikimedia Foundation wraz z  grupą nauczycieli i redaktorów Wikipedii projektuje nową organizację Wiki Education Foundation, która przejmie zadania Fundacji Wikimedia w zakresie działań edukacyjnych (na razie współpracy z szkołami i uniwersytetami w USA i Kanadzie).

5. Choć po angielsku, to świetnie przygotowany przegląd i wstęp do otwartych zasobów edukacyjnych na Edutopia. (more…)

New country report on Open Educational Resources in Poland has been published by Institute of Information Technologies in Education UNESCO (IITE). Open Educational Resources in Poland: Challenges and Opportunities ( PDF) is a review of projects and policies of public institutions and non-governmental organisations. Report written by Karolina Grodecka ( e -Learning Center of AGH University of Science and Technology) and Kamil Śliwowski (Digital Center) covers public (top down) ICT and OER initiatives in public education and non-governmental (bottom-up) OER projects and initiatives like promotion and lobbing actions.

Publication focuses a lot on story of Polish Coalition of Open Education and Digital School, first nationwide and complete for all school levels and subjects program creating open school textbooks. Both projects are characteristic of the Polish OER field and aroused international interest over last years. Especially Digital School program which consists of three components and open textbooks was the smallest but the most controversial and difficult one. Two years long, both closed and public consultations did not close the critique from commercial publishers who mostly boycotted the program. But what this report also covers, even independent OER projects (besides the biggest like Polish Wikipedia or very popular public domain digital library wolnelektury.pl) struggle for outreach to teachers. Lack of public, systematic support for teachers and NGO projects on how to implement and sustain creation and dissemination of resources is one of most important barriers for wide OER implementation.

Report (PDF), published as part of series form Institute of Information Technologies in Education UNESCO about Brazil, China, Lithuania and Russia was created in co-operation with authors affiliate institutions (AGH University of Science and Technology and Digital Center) and Polish Coalition for Open Education.

1. Komisja Europejska publikuje Monitor Kształcenia i edukacji Online (European Online Education and Training Monitor). Publikacja przedstawia obraz postępów poszczególnych krajów unii wg. kryteriów takich jak nakłady inwestycyjne w nowe kompetencje, jakość edukacji wyższej. Raportowi towarzyszy narzędzie do wizualizacji danych pochodzących z badań prowadzonych w ramach monitora. Raport dostępny jest również na części o poszczególnych krajach: tutaj Polska (PDF).

2. Zgodnie z zapowiedziami wystartował OER University i wiadomo już dokładnie co będzie oferować i czym się zajmować. Będzie oferować darmowe kursy online, akredytowane i planowane jako cały cykl uniwersytecki, z których duża część dotyczyć będzie korzystania i tworzenia otwartych zasobów edukacyjnych (np. Kompetencje techniczne a zespołowe tworzenie OZE) oraz nowych technolgii w edukacji (np. Dyfuzja nowych technolgoii a zmiany modeli edukacyjnych).

3. 25 000 zdigitalizowanych obrazów w wysokiej jakości (większość już w domenie publicznej) udostępnia amerykańska Narodowa Galera Sztuki. Obrazy podzielone na kategorie tzw. lightboxes można pobierać w wielkości co najmniej 2000 pikseli.

4. SoundCloud i Smithsonnian Institute organizują konkurs na remix materiałów audio, które publikuje Smithsonian na licencji CC BY-NC.

5. Mozilla, producent przeglądarki i systemu mobilnego Firefox zajmuje się również edukacją, ostatnio opublikowała tzw. Web Literacy Standard czyli katalog kompetencji potrzebnych aby twórczo czytać, korzystać i uczestniczyć w sieci internetowej.

6. David Wiley na swoim blogu pisze o tematyce wystąpień na konferencji AECTx i tym dlaczego należy przestać skupiać się w edukacji na badaniach nad technologiami i trendami (które są tylko narzędziami i modami), a należy zacząć badać i szukać rozwiązań dla problemów. W pełni się zgadzamy.

7. MakeUseOf zbiera 14 stron aktualnych z muzyką na licencjach Creative Commons.

Obraz aut. Johannes Vermeer (1632 – 1675), Kobieta trzymająca wachadło